Revanche
⚔️ Zeven batches later terug naar waar het allemaal begon
Sommige ideeën verdwijnen na een brouwdag vanzelf. Andere blijven ergens in je hoofd zitten. Bij ons was dat de Imperial Dark. Het was het bier waarmee D&D Craft Beer ooit begon. Batch #1, Niet Na Te Maken, was onze eerste poging om zo'n zwaar donker bier te brouwen. Met nul ervaring, een installatie die we nauwelijks kenden en een brouwdag waarop we ongeveer net zoveel leerden als brouwden.
Het bijzondere was dat Niet Na Te Maken uiteindelijk gewoon erg lekker werd. Er was dus helemaal niets om recht te zetten aan het bier zelf. Maar toch bleef de vraag hangen: wat zou er gebeuren als we hetzelfde oorspronkelijke idee nog eens zouden aanpakken? Niet door Batch #1 te kopiëren — dat bier heet niet voor niets Niet Na Te Maken — maar door opnieuw een Imperial Dark te ontwikkelen met alles wat we inmiddels hadden geleerd. Zeven batches later vonden we dat het tijd was om daarachter te komen. De naam lag eigenlijk al vast: Revanche.
🍺 Deze keer wisten we iets beter waar we mee bezig waren
Tussen Batch #1 en Batch #8 waren inmiddels behoorlijk wat liters wort door onze ketels gegaan. We hadden geleerd hoe onze apparatuur zich gedraagt, wat een maischschema in de praktijk doet, hoe belangrijk een goede vergisting is en vooral dat een zwaar bier niet alleen zwaar moet zijn. Dus begonnen Daniel en Dave niet simpelweg opnieuw met het oude recept. We gingen terug naar het idee achter Batch #1 en bouwden van daaruit een nieuwe Imperial Dark.
Het recept werd meerdere keren bekeken, aangepast en verfijnd. De moutstort moest zorgen voor een diepe donkere kleur en een volle smaak zonder dat het bier veranderde in een gebrande, plakkerige massa. Donkere kandijsiroop moest nog meer diepte toevoegen en tegelijkertijd wilden we voldoende vergistbaarheid behouden om zo'n enorm bier enigszins in balans te houden. Uiteindelijk kwamen we uit op ruim zeventien kilo vergistbare ingrediënten. Subtiel was de ambitie in ieder geval niet.
🛍️ Een stukje Antwerpen
Een klein stukje van Revanche begon al vóór de brouwdag. Tijdens het Bierpassieweekend in Antwerpen liepen we een kleine kruidenierswinkel binnen. Zo'n winkeltje waar je nog ingrediënten tegenkomt die je niet standaard in iedere supermarkt aantreft. Daar vonden we een paar dingen waarvan meteen het idee ontstond dat ze mooi zouden kunnen passen bij de Imperial Dark die we aan het ontwikkelen waren.
Ze gingen mee naar huis en vonden uiteindelijk hun weg naar Revanche. Wat dat precies was, houden we voor onszelf. Een brouwerij mag tenslotte een paar kleine geheimen hebben.
🔥 De brouwdag
Op 27 juni was het zover. Na behoorlijk wat voorbereiden, aanpassen en opnieuw nadenken ging Revanche eindelijk de ketel in. Dit keer stonden we daar heel anders dan tijdens Batch #1. We kenden onze apparatuur, begrepen veel beter wat er tijdens het brouwen gebeurde en hadden vooraf bewust nagedacht over hoe we dit bier wilden opbouwen.
Aan het einde van de brouwdag kwam een getal voorbij dat eigenlijk perfect samenvatte wat we hadden gemaakt: een begin-SG van 1.111.
Nog een keer meten.
Nog steeds 1.111.
Revanche was officieel geen klein bier geworden.
Vanaf dat moment mocht de gist het werk overnemen en begon voor ons misschien wel het lastigste onderdeel van het hele recept: geduld hebben.
⏳ Tijd doet zijn werk
Revanche is niet gemaakt om zo snel mogelijk leeg te drinken. Dat hadden we bij Niet Na Te Maken inmiddels wel geleerd. Een zwaar donker bier kan door tijd behoorlijk veranderen en Batch #1 was daar het perfecte bewijs van.
Dus kreeg Revanche de tijd. Eerst vergisten, daarna verder ontwikkelen en uiteindelijk de fles in. En vanaf dat moment begon eigenlijk pas het volgende gedeelte: rustig laten rijpen en proberen er zoveel mogelijk vanaf te blijven.
👅 Natuurlijk hebben we hem al geproefd
Dat laatste is uiteraard niet helemaal gelukt.
Je kunt tegen twee hobbybrouwers zeggen dat een bier maanden moet rijpen, maar je kunt niet verwachten dat ze al die tijd geen fles opentrekken.
En gelukkig maar.
Want Revanche is erg lekker.
⏳ Tijd doet zijn werk
Revanche werd niet gebrouwen om een paar weken later alweer leeg te drinken. Dat hadden we bij Niet Na Te Maken inmiddels wel geleerd. Een zwaar donker bier kan door tijd behoorlijk veranderen en Batch #1 was daar het perfecte bewijs van. Deze keer wisten we dus dat geduld gewoon onderdeel van het recept was.
Revanche werd uiteindelijk op 20 augustus gebotteld, bijna twee maanden na de brouwdag. Daarna begon eigenlijk pas het volgende deel: rustig verder rijpen en proberen er zoveel mogelijk vanaf te blijven.
Je kunt tegen twee hobbybrouwers zeggen dat een bier maanden moet rijpen, maar je kunt niet verwachten dat ze al die tijd geen fles opentrekken. Dus ja, Revanche is inmiddels geproefd.
En hij is erg lekker.
De diepe donkere smaken zitten er mooi in, het bier heeft het zware karakter waar we naar zochten en de basis van het recept is zo goed dat we eigenlijk meteen wisten dat we hiermee verder willen. Het is geen experiment waarvan we na één keer zeggen: leuk geprobeerd, op naar iets anders. Dit is er eentje die mag blijven.
🔧 Maar we zijn er nog niet
Juist omdat de smaak zo goed is, vallen de dingen die nog beter kunnen ook op. De alcohol is op dit moment iets nadrukkelijker aanwezig dan we uiteindelijk zouden willen. Verdere rijping kan daar nog behoorlijk veel aan veranderen, maar bij een volgende versie willen we kijken of we die kracht nog mooier in het geheel kunnen verwerken.
Ook de schuimkraag mag beter. Steviger, mooier en vooral langer aanwezig. Geen redenen om het recept opnieuw vanaf nul op te bouwen. Integendeel. De basis klopt. Vanaf hier begint het verfijnen: behouden wat goed is en alleen verbeteren waar dat nodig is.
👑 Van Niet Na Te Maken naar Revanche
Achteraf horen Batch #1 en Batch #8 gewoon bij elkaar. Niet Na Te Maken laat zien hoe D&D Craft Beer begon: twee mensen, nul brouwervaring, een veel te ambitieus bier en binnen de kortste keren wort over de rand van de ketel. Revanche laat zien wat er zeven batches later gebeurt als diezelfde twee mensen besluiten terug te gaan naar dat oorspronkelijke idee.
Niet om te bewijzen dat Batch #1 slecht was. Integendeel, die drinken we nog steeds met plezier. En ook niet om Niet Na Te Maken alsnog exact na te maken. Dat kunnen we waarschijnlijk niet eens.
Revanche was bedoeld om opnieuw dat bier te benaderen dat we tijdens onze allereerste brouwdag al in ons hoofd hadden, maar ditmaal met de ervaring die we toen nog niet hadden. En het resultaat is goed genoeg om te weten dat het verhaal hier niet eindigt.
Batch #8 is de eerste Revanche. De volgende versie hoeft geen ander bier te worden. Hij moet gewoon een nóg betere Revanche worden.
**Revanche wordt onze Imperial Dark. En vanaf hier gaan we hem verder perfectioneren.**